Oorlogsverhalen uit een dorp

Tubbergen

Crash Lancaster PB-174 LQ-P

'Maar één overlevende'

Bemanning:

F/L         J.D. Virtue                        Overleden        

Sgt.        P.N. Gilbert                     Overleden

F/O       J.J.R. Johnson                 Overleden

F/O       A.G. McCarthy                Overleden

F/S        V.F. Dodds                       Overleden

WO2     A.J. Britts                         Overleden

Sgt.        T. Davenport                   Overleden

F/S        M.S. Stoyko                     Ontsnapt

In de nacht van 20 op 21 juli 1944 is er een Lancaster neergeschoten boven de omgeving van Tubbergen. De bemanning van de Lancaster bestond uit: F/Lt James D. Virtue, piloot; F/O Joseph J. R. Johnson, navigator; F/O Anthony G. McCarthy, bommenrichter; Sgt Patrick N. Gilbert, boordwerktuigkundige; F/Sgt. Michael S. Stoyko, staartschutter; Sgt. Thomas Davenport, rugkoepelschutter; W/O Alfred J. Britts, radiotelegrafist en tevens boordschutter; P/O Vernon F. Dodds, bommenrichter. De lancaster veranderde in een vuurbal en spatte uiteen in duizenden stukken. Zeven van de acht bemanningsleden hebben de nacht niet overleefd. Zij liggen begraven op de begraafplaats in Tubbergen.

De bemanning van de Lancaster PB-174

Voor de nacht van donderdag 20 op vrijdag 21 juli 1944 was de bemanning de opdracht gegeven om de stad Bottrop in het Ruhrgebied te markeren en ook de route erheen. Op 20 juli 1944 om elf uur ’s avonds verzamelde de bemanning van de Lancaster bommenwerper PB-174 bij het toestel. Waaronder P/O Vernon Dodds hij was als extra bemanningslid toegevoegd om ervaring op te doen als bommenrichter van een Pathfinder. Na een laatste controle van hun persoonlijke uitrusting klommen ze via een korte ladder naar binnen en begaf ieder zich naar zijn post. Daar werden de laatste controlepunten nagelopen terwijl F/Lt Virtue en Sgt. Gilbert zich klaarmaakten om de motoren te starten. Het toestel werd naar de startbaan gereden. Om 23.40 uur (Engelse tijd) kreeg de Lancaster toestemming om op te stijgen. De trip naar Bottrop begonnen.

Diezelfde nacht was Martin Drewes met nog 25 andere vliegers vanuit Leeuwarden opgestegen voor een vrije jacht. De Messerschmitt was een driepersoons vliegtuig. De andere twee bemanningsleden waren Uffz. Erich Handke en Obfw. Georg Petz. Om kwart over één nam hij een bommenwerper waar, die hij identificeerde als een Lancaster. Hij besloop de bommenwerper en vuurde toen een salvo af met zijn boordkanonnen. De Lancaster die Martin Drewes had neergeschoten was de “LQ-P”. Zeven van de acht bemanningsleden zijn die dag omgekomen. Ze zijn op 24 juli 1944 begraven op het rooms-katholieke kerkhof van Tubbergen.

De enige overlevende van de Lancaster PB-174 was de staartschutter F/Sgt. Micheal S. Stoyko uit Canada. Hij was nadat hij was geland en zijn parachute had achtergelaten naar een boerenwoning gegaan. Daar werd hem eten aangeboden. Toen hij het eten op had is hij verder op pad gegaan. Hij werd niet meer gezocht door de Duitsers, omdat er normaal maar zeven personen in een Lancaster zaten. Bij de boerderij aangekomen vroeg Stoyko hulp. De familie richtte een schuilplaats voor hem in. Stoyko zou op een ontsnappingslijn richting door de geallieerden veroverd gebied worden gezet, maar dit ging niet door omdat deze lijn onderbroken was. Hij bleef in Hengelo tot de bevrijding. Enkele dagen later werd hij via Engeland naar Canada gebracht. Daar is hij getrouwd en kreeg hij een zoon en drie dochters. Patrick Stoyko overleed op 12 april 1979.